Obserwuj

Bądź na bieżąco z prawem samorządowym. Zamów bezpłatny cotygodniowy newsletter.



Działy:
  • Gospodarka komunalna

    W dziale "GOSPODARKA KOMUNALNA" publikowane są artykuły dotyczące spółek komunalnych oraz zakładów budżetowych, jak również artykuły dotyczące poszczególnych działów gospodarki komunalnej, w tym gospodarki odpadami komunalnymi, gospodarki wodno-ściekowej, transportu publicznego.

  • Podatki

    W dziale "PODATKI" publikowane są artykuły dotyczące podatków i opłat publicznoprawnych, m.in. dotyczące podatku VAT, podatku od nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i innych.

  • Finanse publiczne

    W dziale "FINANSE PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące szeroko pojmowanych zagadnień związanych z finansami publicznymi, m.in. artykuły dotyczące dochodów jednostek samorządu terytorialnego oraz dyscypliny finansów publicznych.

  • Zamówienia publiczne

    W dziale "ZAMÓWIENIA PUBLICZNE" publikowane są artykuły dotyczące problematyki zamówień publicznych, m.in. dotyczące sytuacji podmiotów komunalnych w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego. Prezentowane są także najnowsze orzeczenie KIO oraz sądów w zakresie prawa zamówień publicznych.

  • Prawo cywilne

    W dziale "PRAWO CYWILNE" publikowane są artykuły dotyczące zagadnień cywilnoprawnych, m.in. umów oraz sporów przed sądami powszechnymi, których stroną są podmioty komunalne.

  • Nieruchomości

    W dziale "NIERUCHOMOŚCI" publikowane są artykuły dotyczące nieruchomości komunalnych oraz spraw związanych z innymi nieruchomościami, w których występują organy samorządu terytorialnego. Artykuły dotyczą w szczególności gospodarki nieruchomościami i planowania przestrzennego.

  • Procedury administracyjne

    W dziale "PROCEDURY ADMINISTRACYJNE" publikowane są artykuły dotyczące procedur, które prowadzone są przez organy samorządu terytorialnego. W szczególności artykuły dotyczą ogólnej procedury administracyjnej (KPA - Ordynacja podatkowa), procedury sądowoadministracyjnej, procedury uchwałodawczej oraz dostępu do informacji publicznej.

  • Ustrój

    W dziale "USTRÓJ" publikowane są artykuły dotyczące ustroju podmiotów komunalnych, w tym zagadnienia dotyczące statusu prawnego organów jednostek samorządu terytorialnego, związków międzygminnych czy radnych.

  • Inne

    W dziale "INNE" publikowane są artykuły związane z funkcjonowaniem podmiotów komunalnych, które ze względu na swoją tematykę nie zostały zakwalifikowane do innych kategorii.

12.10.2016

„Dobrowolność” opuszczenia miejsca pobytu stałego a wymeldowanie

UWAGA: TEN ARTYKUŁ MA WIĘCEJ NIŻ 3 MIESIĄCE.
SPRAWDŹ AKTUALNY STAN PRAWNY LUB SKONTAKTUJ SIĘ Z AUTOREM.
drukuj mail Share

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj

Zdaniem NSA, osoba, która czasowo opuściła miejsce pobytu stałego ze względów rodzinnych, czy też z obawy o swoje bezpieczeństwo, nie ma obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, lecz obowiązek zameldowania się na pobyt czasowy pod adresem, pod którym czasowo zamieszkuje.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem  z dnia 12 lipca 2016 roku (sygn. II OSK 2741/14) podtrzymał stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w  Gliwicach z dnia 6 czerwca 2014r., sygn. akt II SA/Gl 346/13 i oddalił skargę kasacyjną w przedmiocie wymeldowania.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 16 sierpnia 2013 r. skarżący kasacyjnie zwrócił się do wydziału spraw obywatelskich urzędu miasta o wymeldowanie swojej żony [dalej: „skarżąca”], z pobytu stałego w lokalu, który wspólnie zamieszkiwali. W uzasadnieniu tego wniosku podał, iż skarżąca nie zamieszkuje pod tym adresem od kwietnia 2012 r.

Decyzją wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych  [dalej: „ustawa o ewidencji ludności”], prezydent miasta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, orzekł o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji wskazał, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy wykazał jednoznacznie, że skarżąca trwale i dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego. Z zeznań skarżącej wynikało natomiast, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, lecz zostało spowodowane znęcaniem się nad nią przez męża. Organ wskazał również, że deklarowany przez skarżącą zamiar powrotu do lokalu w bliżej nieoznaczonej przyszłości nie uzasadnia stanu fikcyjnego, pozostającego w rozbieżności z istniejącym stanem faktycznym. W związku z powyższym organ na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności orzekł o wymeldowaniu skarżącej.

Prezydent Miasta wydał decyzję o wymeldowaniu skarżącej z miejsca pobytu stałego, mimo znajdującego się w aktach sprawy prawomocnego wyroku  Sądu Rejonowego w Bytomiu z dnia 28 maja 2013 r., na mocy którego skarżący kasacyjnie uznany został winnym popełnienia przestępstw z art. 207 § 1 oraz z art. 267 § 1 Kodeksu karnego polegających na znęcaniu się psychicznym i fizycznym nad skarżącą oraz na naruszeniu tajemnicy korespondencji do niej kierowanej.

Wojewoda Śląski, podtrzymując stanowisko wyrażone przez organ I instancji w wydanej przez siebie decyzji, utrzymał ją w mocy. 

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 346/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach  uchylił zaskarżoną decyzję wojewody oraz prezydenta miasta. WSA wskazał, że w celu orzeczenia o wymeldowaniu osoby należy ustalić, czy i jakie środki prawne były podejmowane w celu wykazania braku dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu oraz dokonać oceny takich działań. Ponadto Sąd podkreślił, że w zaistniałej sprawie skarżąca opuściła lokal z powodu obawy o własne bezpieczeństwo oraz możliwość znęcania się ze strony skarżącego kasacyjnie, a także zawiadomiła właściwie organy o popełnieniu przestępstwa. Wskutek dokonanych  zgłoszeń został wydany: wyrok Sądu Rejonowego w Bytomiu (w sprawie znęcania się psychicznego i fizycznego oraz tajemnicy korespondencji),  wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach (w przedmiocie separacji i eksmisji skarżącego kasacyjnie z przedmiotowego lokalu) oraz założona została przez Policję niebieska karta. Dlatego też w uzasadnieniu wyroku, Sąd I instancji nie zgodził się ze stanowiskiem organów obu instancji, że skarżąca nie podjęła środków prawnych, które miały na celu wykazanie braku dobrowolności w opuszczeniu przez nią lokalu.

WSA przychylił się do argumentacji organów, iż sam zamiar powrotu do lokalu nie stanowi dostatecznej przesłanki do utrzymania zameldowania. Jeżeli bowiem skarżąca jedynie czasowo opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego i ze względów rodzinnych lub obawy o swoje bezpieczeństwo czasowo przebywa pod innym adresem, to wówczas nie miała obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, lecz obowiązek zameldowania się na pobyt czasowy pod adresem, pod którym czasowo zamieszkuje.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd I instancji przyjął błędną wykładnie i nie zastosował art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności. Błąd ten polegać miał na przyjęciu, że skarżąca nie opuściła przedmiotowego lokalu w sposób trwały i dobrowolny, lecz została do takiego zachowania zmuszona, oraz że podjęła środki prawne w celu ochrony swoich praw do zamieszkania w wskazanym lokalu.

Wyrokiem z dnia 12 lipca 2016 r. (sygn. II OSK 2741/114) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną skarżącego kasacyjnie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2014 r. (sygn. II SA/Gl 346/14), wydanego w sprawie wymeldowania.

Zdaniem NSA, art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji  ludności stanowi o tym, że wójt, burmistrz prezydent miasta wydaje na wniosek strony bądź z urzędu decyzje w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wskazany przepis, określa przesłanki, w których przypadku zaistnienia, właściwy organ gminy może orzec o wymeldowaniu danej osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego. Ponadto właściwy organ gminy musi ustalić, że strona w sposób trwały i dobrowolny opuściła miejsce swojego zamieszkania (opuszczenie to trwało ponad 3 miesiące), a strona nie wymeldowała się.

Jednocześnie NSA utrwalił przyjętą przez WSA w Gliwicach tezę, iż skarżąca opuściła lokal z powodu obawy o własne bezpieczeństwo oraz podjęła w związku z zaistniałą sytuacją niezbędne kroki, które zakończone zostały prawomocnymi wyrokami.

Tym samym, w ocenie NSA Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że zarówno dobrowolność, jak i trwałość opuszczenia przez skarżącą spornego lokalu budziła wątpliwości i powinna podlegać ponownej ocenie przez organy administracji.

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj
DZIAŁY:
Inne

Autorzy artykułu

Mateusz Karciarz

prawnik w Kancelarii Prawnej Dr Krystian Ziemski & Partners w Poznaniu, doktorant na WPiA UAM, specjalizuje się w zakresie prawa administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem prawa samorządowego

Beniamin Rozczyński

asystent, interesuje się prawem administracyjnym

Więcej z Wokandy §

Wydarzenia PDS

Więcej wydarzeń

Sprawdzone rozwiązania

dla każdego samorządu.

przeczytaj